Polskie Towarzystwo Integracji Psychodelicznej

Ceremonialne picie kakao, wywodzące się z tradycji Majów i Azteków, zdobywa popularność jako sposób na pogłębienie więzi duchowych i emocjonalnych. Kakao, bogate w korzystne substancje jak flawenole i teobromina, wspiera zdrowie serca i umysłu. Ceremonia skupiona na intencji i refleksji pomaga w uwalnianiu emocji, a w połączeniu z praktykami jak taniec czy ekspresja ruchowa dodatkowo wzmacnia doświadczenie. Włączenie psylocybiny potęguje efekt duchowy tego rytuału.

Kuba Kruszyna & Mariusz Modelski

Skąd pochodzi ceremonia picia kakao

W ostatnim czasie, coraz większą popularnością cieszą się ceremonie kakao. Praktyka ta wywodzi się z Ameryki Środkowej i Południowej, skąd też pochodzi drzewo kakaowca. Kakao odgrywało istotną rolę w kulturach Majów i Azteków, którzy postrzegali je jako świętą roślinę i nazywali „pokarmem bogów”, a ceremonialne spożycie specjalnie przygotowanego napoju było dla nich praktyką duchową, zwiększającą poczucie więzi i bliskości ze środowiskiem naturalnym i społecznym oraz umożliwiającą nawiązanie komunikacji ze źródłem stworzenia.

Jak kakao działa na mózg?

Kakao samo w sobie posiada wiele właściwości prozdrowotnych. Zawdzięcza to przede wszystkim zawartym w nim flawenolom, a także teobrominie. Dotychczasowe badania wskazują na potencjalne działanie przeciwnowotworowe i przeciwzapalne teobrominy, a także jej korzystny wpływ na układ krążenia, co wiąże się ze zwiększonym przepływem krwi i lepszym dotlenieniem organizmu. Teobromina podobnie jak kofeina blokuje receptory adenozyny, przez co wykazuje działanie stymulujące ośrodkowy układ nerwowy, jednak powoduje istotnie mniej skutków ubocznych. Na usprawnienie przepływu krwi wpływają również zawarte w kakao flawenole, które dodatkowo wykazują działanie antyoksydacyjne i neuroprotekcyjne. Wszystko to przekłada się na sprawniejsze funkcjonowanie naszego mózgu. 

W badaniu przeprowadzonym w  2020 roku przez Grattona i współpracowników  porównywano skuteczność rozwiązywania wymagających poznawczo zadań przed i po spożyciu bogatego w flawenole kakao. Okazało się, że badani po spożyciu nieprzetworzonego kakao skuteczniej rozwiązywali zadania niż przed spożyciem lub gdy spożywali wysokoprzetworzone kakao o mniejszej zawartości flawenoli. Efektowi temu towarzyszył zaobserwowany zintensyfikowany przepływ krwi do mózgu, zwiększający jego dotlenienie. 

Jakie są korzyści z ceremonialnego picia kakao?

Tradycja ceremonialnego spożywania kakao jest wciąż kultywowana przez ludy rdzenne Ameryki Środkowej i Południowej i wzbudza coraz większe zainteresowanie przedstawicieli kultury zachodniej.  Udział w takiej ceremonii może przynieść takie korzyści jak: zwiększona klarowność myśli, pokonanie blokad emocjonalnych, pogłębiony kontakt z samym sobą i swoim potencjałem. Jednak tak jak w przypadku substancji psychodelicznych duże znaczenie mają set i setting, tak w przypadku ceremonialnego kakao ich rola jest jeszcze większa, nie tyle ze względu na bezpieczeństwo, a raczej z powodu bardziej subtelnego działania samej medycyny. 

Jeżeli chodzi o przygotowanie do ceremonii, polega ono przede wszystkim na wypracowaniu intencji, a także oczyszczeniu ciała i umysłu, poprzez spożywanie lekkich posiłków, aktywność fizyczną, praktyki oddechowe bądź inne formy relaksacji. Specjalnie przygotowana sceneria ceremonii, w centrum której często umieszczony jest ozdobiony kwiatami i świecami ołtarz, ma oddziaływać uspokajająco i wyciszająco. Rolą przewodnika/facylitatora jest zapewnienie bezpiecznej przestrzeni do autoekspresji, a także wzmacnianie obecności, poczucia więzi i wspólnoty. Przez następne dni po ceremonii warto nieco spowolnić i dać sobie czas na integrację doświadczenia oraz zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu.

Połączenie grzybków i kakao

Rdzenne praktyki duchowe opierały się na wewnętrznym przekonaniu o więzi pomiędzy grzybami psylocybinowymi i kakao. Starożytni mieszkańcy Ameryki Centralnej i Południowej stosowali tego typu grzyby i kakao w rytuałach o charakterze duchowym, czy jako tradycyjną medycynę. Kakao było uważane za święty napój, który nie tylko dostarczał energii, ale także wspierał zdrowie psychiczne i fizyczne.

Ludzie wierzyli, że kakao ma właściwości wspomagające trawienie, poprawiające krążenie oraz działające jako afrodyzjak. W medycynie tradycyjnej stosowano je także jako środek na różne dolegliwości, takie jak bóle głowy czy stres. Kombinacja kakao z grzybami psylocybinowymi miała na celu wywołanie głębokich wizji i połączenie z duchami przodków, co miało na celu uzdrowienie zarówno na poziomie ciała, jak i umysłu. W ten sposób kakao pełniło ważną rolę w rytuałach leczniczych, przyczyniając się do integralności zdrowia duszy i ciała.

Dzisiejsze badania przynoszą potwierdzenie słuszności tych starożytnych praktyk.  Dzięki nim, wiemy, że kakao zawiera niewielkie ilości inhibitorów MAOI. Te związki działają jak blokada dla rozkładu niektórych neurotransmiterów mózgu, w tym tych odpowiedzialnych za szczęście: serotoniny, noradrenaliny i dopaminy. Dodatkowo kakao samo w sobie jest bogate w dobroczynne substancje. Magnez i tryptofan naturalnie wspomagają produkcję serotoniny, a do tego dochodzi anandamid i fenyloetyloamina, czyli związki kojarzone z błogością i miłością. Stężenie tych substancji jest wyższe w surowym i fermentowanym kakao, co przemawia za stosowaniem tzw. ceremonialnego kakao,  czyli nieprzetworzonego; lub przetworzonego tradycyjnie, w minimalny sposób.

Okazuje się, że te efekty kakao wspaniale współdziałają z efektami magicznych grzybów, otóż psylocybina (czyli najważniejszy psychoaktywny składnik), również wpływa na poziomy serotoniny w układzie nerwowym! Po jej spożyciu poziom tego neuroprzekaźnika wzrasta, a receptory serotoninowe w mózgu stają się bardziej aktywne.

Połączenie grzybków z czekoladą może więc potęgować psychodeliczne doznania poprzez:

  • Zwiększenie poziomu serotoniny: Zarówno grzybki, jak i kakao działają na ten neuroprzekaźnik, potęgując uczucie szczęścia i euforii.
  • Hamowanie rozkładu serotoniny: Inhibitory MAO w kakao spowalniają rozkład serotoniny, wydłużając działanie zarówno grzybów, jak i samego kakao.
  • Wzmocnienie aktywności receptorów serotoninowych: Psylocybina aktywuje receptory serotoninowe w mózgu, potęgując ich działanie

Zatem w tym cudownym połączeniu możemy spodziewać się wzmocnienia psychodelicznych efektów, a zarazem bardziej gładkiego, skoncentrowanego na sercu i emocjach doświadczenia. Pamiętaj jednak, że spowolni to początek podróży i nigdy nie łącz kakao z innym MAOI – może to być bardzo nieprzyjemne doświadczenie. Wynika to częściowo z kofeiny, która uderzy znacznie mocniej.

Ecstatic dance

Współcześnie wśród środowiska New Age na popularności zyskują wydarzenia, które łączą ceremonie kakao z praktyką tańca ekstatycznego (ecstatic dance). Ecstatic dance jest rodzajem tańca improwizowanego, a więc nie posiada żadnej narzuconej struktury. Tworząc bezpieczną i nieoceniającą atmosferę, osoby uczestniczące w tej praktyce pozwalają sobie na swobodną autoekspresję. Ecstatic dance może prowadzić do pogłębienia kontaktu z sobą i poczucia bliskości z innymi, uwolnienia emocji z ciała oraz doświadczenia „ekstatycznej obecności” (pewnego rodzaju transu). Efekty te są zbliżone do tych opisywanych przez uczestników ceremonii w trakcie, których „jedynie” spożywa się kakao, obie te praktyki są więc ze sobą spójne i wzajemnie wzmacniają doświadczane korzyści.

We własnym zakresie

Udział w ceremonii lub innym grupowym wydarzeniu to nie jedyne sposoby na korzystanie z dobrodziejstw jakie oferuje kakao. Każdy bowiem może włączyć praktykę jego spożywania do życia codziennego i stworzyć swój własny rytuał lub też po prostu stosować je jako zamiennik kawy. Warto jednak wiedzieć, że zwykłe, deserowe kakao, różni się od tradycyjnego, ceremonialnego, które jest znacznie mniej przetworzone i pozyskiwane z wysokiej jakości ziaren rdzennego kakaowca, dzięki czemu posiada więcej składników odżywczych (w tym teobrominy).

Polskie Towarzystwo Integracji Psychodelicznej informuje, że w Polsce jedyną legalną formą psychoterapii z użyciem subst@ncji psych@delicznych jest terapia z wykorzystaniem ketaminy, która jest niespecyficznym psych@delikiem. Zachęcamy do korzystania z usług profesjonalnej terapii w krajach, gdzie jest to legalne i regulowane prawnie. Nie sugerujemy ani nie popieramy stosowania żadnych nielegalnych subst@ncji. Niniejszy artykuł ma wyłącznie charakter edukacyjny i jest nastawiony na redukcję potencjalnych szkód wynikających z braku dostępu do rzetelnych informacji.

Artykuły

Źródła

Martínez-Pinilla, E., Oñatibia-Astibia, A., & Franco, R. (2015). The relevance of theobromine for the beneficial effects of cocoa consumption. Frontiers in pharmacology6, 126866.

Gratton G., Weaver R.S., Burley C.V., Low K.A., Maclin E.L., Johns P.W., Pham Q.S., Lucas S.J.E., Fabiani M., Rendeiro C. (2020). Dietary flavanols improve cerebral cortical oxygenation and cognition in healthy adultsScientific Reports; 10 (1) DOI: 10.1038/s41598-020-76160-9

https://www.shroomer.com

https://www.zamnesia.com/blog-aztec-magic-mushrooms-cacao-n383

Exploring the Synergies Between Cacao and Psilocybin (microdosetogether.com)

https://soulliftcacao.com

What is a Cacao Ceremony? — Cacao Lab Official (cacaolaboratory.com)

Cacao Ceremony | The Spiritual Alchemy of Cacao (thehouseofaia.com)

Kakao: właściwości, czy zdrowe, co zawiera, przeciwwskazania (natu.care)

Exploring Ecstatic Dance: The Science of Movement, Frequencies, and Sound Healing | Conscious Cues